W dniach 15–19 kwietnia w Espoo odbyła się 32. Bałtycka Olimpiada Informatyczna. Polska reprezentacja zdominowała zawody, zajmując cztery pierwsze miejsca w klasyfikacji generalnej i zdobywając komplet medali.

Wyniki polskiej kadry:

• Złote medale: Artur Smoleński (1. miejsce i zwycięstwo w zawodach), Michał Wolny (2.), Krzysztof Witkowski (3.) oraz Michał Roguz (4.).

• Srebrne medale: Jakub Woźniak (10.) i Piotr Dybich (12.).

W turnieju wzięli udział najlepsi młodzi programiści z 11 krajów regionu Morza Bałtyckiego oraz Ukrainy. Opiekunami naszej drużyny byli Adam Gąsienica-Samek i Bartosz Kostka.

Pełne wyniki i szczegóły zawodów dostępne są na stronie: boi2026.cses.fi.

Zdjęcie/Źródło: Facebook/Olimpiada Informatyczna

Profesor Piotr Sankowski wybrany przez ONZ do panelu ekspertów ds. AI obok m. in. laureata Nagrody Turinga prof. Yoshua Bengio.

Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła właśnie powołanie Międzynarodowego Niezależnego Panelu Naukowego ds. sztucznej inteligencji. Wśród 40 wybitnych specjalistów z całego świata, wybranych z grona ponad 2600 kandydatów znalazł się Piotr Sankowski (Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor IDEAS Research Institute).

Panel to pierwsze globalne gremium naukowe w całości poświęcone sztucznej inteligencji. Do jego zadań należy:
- Działanie jako system wczesnego ostrzegania i baza dowodów naukowych (evidence engine), co pomaga odróżnić medialny szum od rzeczywistości.
- Wyrównywanie szans w dostępie do wiedzy poprzez udostępnianie złożonych analiz wszystkim państwom członkowskim oraz interesariuszom.
- Budowanie pomostu między badaniami nad AI a kształtowaniem polityki poprzez publikację istotnych dla decydentów rocznych raportów oraz opracowań tematycznych dotyczących ryzyk, możliwości i wpływu sztucznej inteligencji.
- Dostarczanie merytorycznych podstaw do międzynarodowych debat poprzez prezentowanie swoich ustaleń w ramach Globalnego Dialogu na temat Zarządzania AI (Global Dialogue on AI Governance).
- Zapewnienie różnorodności perspektyw, dzięki grupie 40 członków dobranej z uwzględnieniem równowagi płci, pochodzenia geograficznego i stopnia rozwoju technologicznego, włączając w to przedstawicieli państw Globalnego Południa.

Sekretarz Generalny ONZ, António Guterres, podkreślił krytyczne znaczenie nowej inicjatywy:
„Będzie to pierwszy globalny, w pełni niezależny organ naukowy powołany do pomocy w wypełnieniu luki w wiedzy na temat sztucznej inteligencji oraz do oceny rzeczywistego wpływu AI na gospodarki i społeczeństwa”.

Guterres nie krył, że czas gra kluczową rolę:
„Sprawa ta nie mogłaby być pilniejsza. AI rozwija się z prędkością światła. Żaden kraj nie jest w stanie samodzielnie dostrzec pełnego obrazu sytuacji. Potrzebujemy wspólnego zrozumienia, aby zbudować skuteczne bariery ochronne, odblokować innowacje dla dobra wspólnego i wspierać współpracę”.

W gronie 40 ekspertów, którzy będą pracować nad pierwszym raportem (spodziewanym w lipcu 2026 r.), znaleźli się m. in.:
Yoshua Bengio (Kanada): Laureat Nagrody Turinga, uznawany za jednego z „ojców chrzestnych” głębokiego uczenia.
Bernhard Schölkopf (Niemcy): Dyrektor Instytutu Maxa Plancka
Joëlle Barral (Francja): Dyrektorka badawcza w Google DeepMind.
Maria Ressa (Filipiny): Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla.
Vukosi Marivate (RPA): Lider afrykańskiej społeczności AI (Data Science Africa), walczący o to, by modele językowe uwzględniały lokalne języki afrykańskie.
Juho Kim (Korea): lider w dziedzinie Interakcji Człowiek-Komputer w KAIST.

Serdeczne gratulacje dla profesora Sankowskiego za to ogromne wyróżnienie. Cieszy fakt, że Polska będzie miała swojego reprezentanta w tak znamienitym gronie międzynarodowych naukowców.

Krzysztof Rojek zwycięzcą II międzynarodowej Olimpiady Sztucznej Inteligencji (International Olympiad in Artificial Intelligence #IOAI)! W konkursie drużynowym programowania robotów wygrał polski zespół w składzie Michał Karp, Dawid Kot, Mateusz Kwietniewski, Bartosz Trojan. Nasz drugi zespół (Antoni Kamiński, Jan Kociszewski, Krzysztof Rojek, Tymoteusz Stępkowski) zdobył 3 miejsce! Z głównych indywidualnych zawodów przywozimy:

3 złote medale - Krzysztof Rojek, Dawid Kot, Tymoteusz Stępkowski

3 srebrne medale - Michal Karp, Jan Kociszewski, Mateusz Kwietniewski

1 brązowy medal - Bartosz Trojan

Gratulujemy wszystkim medalistom i całemu sztabowi opiekunów i trenerów.

Według portalu Intelligence Online polskie siły specjalne marynarki wojennej z jednostki JW Formoza miały w ostatnich tygodniach przeprowadzić serię testów, z wykorzystaniem bezzałogowego pojazdu nawodnego (USV) Rampage opracowanego przez amerykańską firmę Havoc AI. Tajne ćwiczenia u wybrzeży półwyspu Helskiego i Zatoki Gdańskiej na Bałtyku pozwoliły polskim operatorom przećwiczyć obsługę systemu, oraz manewry rozpoznania elektronicznego w bezpośrednim sąsiedztwie rosyjskiej strefy wojskowej w Kaliningradzie.

Wybór tego miejsca ćwiczeń nie był przypadkowy. Morze Bałtyckie jest obecnie jednym z cichych epicentrów konfliktu między NATO a Rosją. Dzięki płytkim wodom, otoczeniu baz morskich oraz licznym czujnikom i infrastrukturze krytycznej stanowi idealne pole do testowania dronów morskich zdolnych do dyskretnego mapowania emisji elektromagnetycznych wroga i testowania obrony wybrzeża.

Testy przeprowadzone przez Formozę z wykorzystaniem dronów z serii Rampage są bezpośrednio inspirowane operacjami przeprowadzonymi w ciągu ostatnich dwóch lat na Morzu Czarnym przez jednostki morskie ukraińskiego wywiadu wojskowego GUR. W Sewastopolu, podobnie jak w pobliżu platform morskich, Kijów wykazał skuteczność małych zdalnie sterowanych dronów powierzchniowych, zdolnych do atakowania, zakłócania działań i zmuszania wroga do przyjęcia stałej postawy obronnej.

Warszawa bardzo uważnie śledzi te wydarzenia. Od 2023 r. polskie siły specjalne dyskretnie doradzają swoim ukraińskim odpowiednikom działającym na Morzu Czarnym, w szczególności oddziałom Cord i Timur, przeszkolonym w zakresie nalotów na wybrzeże, niszczenia celów radarowych i infiltracji za pomocą skuterów wodnych. Jednostka Formoza sił specjalnych polskiej marynarki wojennej, specjalizująca się w sabotażu podwodnym i tajnych operacjach w obszarach portowych, wniosła swój wkład w postaci wiedzy specjalistycznej i obecnie modeluje swój sposób działania na podstawie doświadczeń ukraińskich.

Wspierana od samego początku przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych (DoD), Jednostkę Innowacji Obronnych (DIU) oraz Krajową Sieć Innowacji Bezpieczeństwa (NSIN), firma Havoc AI została założona w 2022 roku przez Bena Striner, byłego inżyniera specjalizującego się w tworzeniu oprogramowaniu w firmie Palantir. W ciągu niecałych dwóch lat start-up stał się pionierem w rozwoju dronów morskich.

Zaprojektowane do działania w ograniczonych warunkach, drony Rampage są ultrakompaktowymi, autonomicznymi i modułowymi bezzałogowymi pojazdami nawodnymi (USV). Wyposażone są w szyfrowany maszt komunikacyjny, czujniki wielospektralne, panele słoneczne i wymienne moduły do przechwytywania (SIGINT), zasłony radarowe lub lekkie ładunki ofensywne. Ich niska sygnatura radarowa i termiczna w połączeniu z predykcyjną sztuczną inteligencją (AI) do nawigacji sprawiają, że są one potężnym narzędziem do nasycania obrony wybrzeża.

Wykorzystywane podczas wspólnych ćwiczeń na Morzu Bałtyckim, ale także na Pacyfiku, zwłaszcza podczas manewrów z Marynarką Wojenną Stanów Zjednoczonych u wybrzeży Guam i Marianów, drony Havoc AI pomagają budować autonomiczne floty zdolne do działania w sieciach bez centralnej infrastruktury. Technologie te mają na celu przeciwdziałanie zarówno rosyjskim bastionom (Kaliningrad, Morze Czarne i Kamczatka), jak i archipelagom zmilitaryzowanym przez Chiny (Spratleys, Paracels, Cieśnina Tajwańska).

Kilka krajów członkowskich NATO, w tym Polska, Rumunia i kraje bałtyckie, wykazuje duże zainteresowanie tą technologią. Model przetestowany w Gdyni wyróżniał się zdolnością do utrzymywania stabilnej trajektorii na długich dystansach bez aktywnych punktów odniesienia GPS, zbierania emisji elektromagnetycznych w określonym obszarze oraz symulowania podejścia typu stealth do chronionego celu w strefie A2/AD (anti-access/area denial).

Subscribe now

Źródło: Intelligence Online

[na zdjęciu prof. Justyna Robak, źródło: Politechnika Wrocławska]

Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej, we współpracy z wrocławskim start-upem Techsy, MPWiK i Wodami Polskimi, rozpoczęli prace nad systemem, który ma monitorować obecność mikroplastiku w wodzie. Projekt uzyskał prawie 13,7 mln zł dofinansowania z rządowego programu Hydrostrateg.

Mikroplastik, czyli cząsteczki tworzyw sztucznych mniejsze niż 5 mm, jest wszechobecny w środowisku i stanowi rosnące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, mogąc przyczyniać się do rozwoju chorób układu krążenia czy nowotworów. W odpowiedzi na ten problem Unia Europejska wprowadza regulacje mające na celu ograniczenie emisji mikroplastiku i zobowiązuje kraje członkowskie do jego monitorowania w wodzie pitnej.

Wykrywanie mikroplastiku jest trudnym zadaniem z powodu dużej różnorodności tych cząstek pod względem kształtu, wielkości i składu chemicznego.

Obecnie stosowane metody, takie jak mikrospektroskopia, są skomplikowane i czasochłonne – analiza jednej próbki w laboratorium przez specjalistę może trwać nawet kilkanaście godzin. Ten powolny proces uniemożliwia szybką reakcję na nagły wzrost zanieczyszczenia wody.

Z tego powodu istnieje pilna potrzeba stworzenia nowego, szybkiego systemu, który będzie monitorował obecność mikroplastiku w czasie rzeczywistym.

– Zamierzamy stworzyć rozwiązanie, które pozwoli na badania obecności mikroplastiku w sposób zautomatyzowany. Opracowane przez nas urządzenia będą same, na miejscu, analizować próbki wody i przesyłać od razu dane z wynikami, przez całą dobę, także w nocy i w dni wolne – opowiada prof. Justyna Rybak z Wydziału Inżynierii Środowiska PWr, specjalistka od biomonitoringu i bioindykacji środowiska.

– Wykorzystanie takiego systemu monitoringu na większą skalę w przyszłości mogłoby pozwolić na prowadzenie stałej kontroli jakości wody pod kątem występowania mikroplastiku, podobnie jak dzisiaj monitorujemy, poprzez cały system stacji pomiarowych, na bieżąco, jakość powietrza w kontekście zanieczyszczeń związanych z pyłami zawieszonymi, tlenkiem węgla czy benzenem.

Projekt ma potrwać trzy lata. Gotowe urządzenie, wielkości szafy, ma analizować próbkę w ciągu około godziny, pracując w trybie ciągłym. Prototypy zostaną przetestowane w terenie we współpracy z MPWiK i Wodami Polskimi przez okres sześciu miesięcy.

Po zakończeniu prac, komercjalizacją produktu zajmie się firma Techsy. System będzie mógł być instalowany w różnych punktach kontrolnych, takich jak rzeki, ujęcia wody, sieci wodociągowe, ujścia z oczyszczalni ścieków, a także w zakładach przemysłowych (np. branży spożywczej), pozwalając na stałą kontrolę jakości wody.

Źródło: Politechnika Wrocławska

[na zdjęciu przedstawiciele Google DeepMind na IMO w Australii, od lewej: Junehyuk Jung, Thang Luong, Dawsen Hwang and Yuri Chervonyi]

Czym jest Międzynarodowa Olimpiada Matematyczna?

Międzynarodowa Olimpiada Matematyczna (IMO) to od 1959 roku najbardziej prestiżowy, coroczny konkurs dla młodych, utalentowanych uczniów szkół średnich z całego świata. Każdy kraj wystawia sześcioosobowy zespół, a uczestnicy mają dwa dni i po 4,5 godziny dziennie na rozwiązanie łącznie sześciu zadań z algebry, kombinatoryki, geometrii i teorii liczb. Średnio tylko 8% uczestników kwalifikuje się na złoty medal.

W tym roku po raz pierwszy oficjalnie oceniano też sztuczną inteligencję. Model Gemini Deep Think od Google DeepMind z powodzeniem rozwiązał 5 z 6 zadań, uzyskał 35 punktów (z możliwych 42) i tym samym zdobył oficjalnie przyznany złoty medal. To ogromny skok w stosunku do zeszłego roku, gdy systemy AlphaProof i AlphaGeometry 2 osiągnęły „tylko” poziom srebrnego medalu z wynikiem 28 punktów. Ale to nie tylko kwestia punktów – prawdziwym przełomem jest jak to zostało osiągnięte.

Język naturalny i myślenie równoległe

Wcześniejsze modele bazowały na języku formalnym. Przed przystąpieniem do zadania należało ręcznie przetłumaczyć problemy z języka naturalnego na specjalistyczny język formalny (jak Lean). Po zakończeniu obliczeń trzeba było ponownie tłumaczyć wyniki na język zrozumiały dla człowieka. To proces czasochłonny, który już na wstępie wymaga ciągłej asysty ludzkich ekspertów.

Gemini Deep Think działa inaczej, jako system end-to-end w języku naturalnym. Oznacza to, że czyta oficjalny opis problemu (w języku angielskim), „myśli” nad nim w sposób przypominający ludzki proces rozumowania, a następnie przedstawia kompletny dowód matematyczny – wszystko w czasie rzeczywistym i w ramach wyznaczonego 4,5-godzinnego limitu czasowego konkursu.

Kluczem do tego sukcesu jest tryb Deep Think z zaimplementowanym myśleniem równoległym (ang. parallel thinking). Zamiast podążać jedną, liniową ścieżką myślenia, jak robią to tradycyjne modele językowe, system jednocześnie eksploruje wiele możliwych podejść do problemu. Na każdym etapie wybiera najbardziej obiecujące ścieżki rozumowania i dopiero na końcu prezentuje optymalne rozwiązanie. To sprawia, że system nie tyle oblicza, co rzeczywiście rozumuje.

Trening i dane

Sukces Gemini Deep Think to nie tylko kwestia architektury, ale również treningu. Model został przeszkolony przy użyciu nowatorskich technik uczenia ze wzmocnieniem, zaprojektowanych do efektywnego wykorzystania danych dotyczących wieloetapowego rozumowania, rozwiązywania problemów i dowodzenia twierdzeń. Ponadto model miał dostęp do starannie wyselekcjonowanego zbioru wysokiej jakości rozwiązań problemów na poziomie olimpijskim i uniwersyteckim. Do instrukcji modelu wkomponowano również ogólne wskazówki i strategie dotyczące podejścia do zadań stricte z IMO, co pozwoliło systemowi uczyć się nie tylko konkretnych technik, ale także nabrać intuicji w rozpoznawaniu struktury problemu i wyborze najlepszej strategii do jego rozwiązania.

Oficjalne potwierdzenie i dalsze kierunki rozwoju

Profesor Dr Gregor Dolinar, prezes IMO, oficjalnie potwierdził wynik Gemini Deep Think i stwierdził, że rozwiązania były „zdumiewające pod wieloma względami” – jasne, precyzyjne i łatwe do śledzenia. To oczywiście nie oznacza jeszcze, że AI rozumie matematykę w głębokim, świadomym sensie, ale niewątpliwie jesteśmy coraz bliżej.

DeepMind zapowiada, że w przyszłości połączy elastyczność Gemini (działającego w języku naturalnym) z rygorem bardziej formalnych systemów, takich jak AlphaProof. Na razie jednak nowa wersja Gemini zostanie udostępniona wybranym matematykom i testerom, zanim trafi do szerszego grona użytkowników, począwszy od subskrybentów Google AI Ultra, którzy płacą 250 dolarów miesięcznie za dostęp do najdroższych modeli firmy. DeepMind planuje dalszy rozwój modelu i powrót w przyszłym roku – tym razem celem będzie uzyskanie perfekcyjnego wyniku.

Tekst przygotowany w oparciu o artykuł od Google DeepMind

Polka, Paulina Żeleźnik z XIV LO im. Polonii Belgijskiej we Wrocławiu, najlepsza w Europejskiej Olimpiadzie Informatycznej Dziewcząt, a tak naprawdę najlepsza na świecie. Wielkie gratulacje! Więcej wkrótce. Dumny.

Złoty medal w Europejskiej Olimpiadzie Informatycznej EGOI25 w niemieckim Bonn zdobyła również Milena Jaroszewicz. Opiekunami reprezentacji są Tomasz Kwiatkowski i Jakub Rożek. Serdeczne gratulacje!

Wyniki można sprawdzić pod tym adresem https://scoreboard.egoi2025.de/

Subscribe now